Tháng 7/2024, khảo sát của Bank of America gây chú ý khi ghi nhận các nhà quản lý quỹ toàn cầu lạc quan nhất kể từ tháng 2. Nếu bạn nghĩ đây là bằng chứng cho một đợt tăng giá mới, hãy đọc tiếp — bởi tôi đã thấy kịch bản này nhiều lần trước đây, và nó thường kết thúc với những người đến sau cùng.
Bối cảnh thanh khoản toàn cầu đang ở một ngã rẽ kỳ lạ. Fed vẫn giữ lãi suất cao, nhưng thị trường kỳ vọng cắt giảm vào cuối năm. Dòng vốn chảy vào các quỹ cổ phiếu công nghệ, đặc biệt là nhóm AI (Nvidia, Microsoft, Google), đẩy chỉ số Nasdaq lên mức định giá P/E trên 35 lần. Trong khi đó, thị trường crypto vẫn loay hoay với thanh khoản phân mảnh và sự thống trị của USDT — một stablecoin chưa từng có audit độc lập thực sự.
Tôi nhớ lại năm 2017, khi tôi đầu tư vào OmiseGO và phát hiện ra rằng dòng tiền ICO luôn tăng cường thanh khoản ETH trong 6-8 tuần trước khi bùng nổ. Lúc đó, ai cũng lạc quan, và tôi đã kiếm được 300% trong 4 tháng. Nhưng giờ đây, sự lạc quan từ khảo sát Bank of America mang một màu sắc khác: nó đến từ các nhà quản lý quỹ lớn, không phải từ những người tham gia thị trường non trẻ. Điều này khiến tôi nghi ngờ.
Dữ liệu lịch sử cho thấy khi chỉ số tâm lý nhà đầu tư chạm đỉnh, thị trường thường chuẩn bị cho một đợt điều chỉnh. Trong crypto, tôi đã chứng kiến điều này vào cuối năm 2021, khi mọi người đổ xô vào NFT và các pool thanh khoản DeFi. Lúc đó, tôi đã tham gia Uniswap v2, bỏ 10 ETH vào các pool, và kết quả là mất 2 ETH vì impermanent loss. Bài học là: lạc quan cực đoan thường là tín hiệu ngược chiều đáng tin cậy hơn bất kỳ phân tích kỹ thuật nào.
Vào năm 2022, tôi tổ chức 15 buổi tranh luận trên Twitter Spaces về chủ đề 'Sự kết thúc của crypto hay bắt đầu của chu kỳ mới?'. Khi đó, thị trường đang sụp đổ, nhưng tôi đã dự đoán rằng thanh khoản sẽ phục hồi sau khi Fed xoay trục. Và nó đã xảy ra. Nhưng lần này, tôi thấy khác: sự lạc quan hiện tại dựa trên câu chuyện AI, một lĩnh vực có thể tạo ra bong bóng nếu dòng tiền đổ vào quá nhanh. Các nhà quản lý quỹ đang đặt cược vào 'soft landing' của nền kinh tế Mỹ, nhưng số liệu on-chain lại cho thấy thanh khoản stablecoin đang giảm dần. Đây là mâu thuẫn cốt lõi.
Điểm mù ở đây là sự phụ thuộc vào USDT. Tether chiếm 70% thị trường stablecoin, nhưng dự trữ của nó chưa bao giờ được audit độc lập thực sự. Cả ngành giả vờ vấn đề này không tồn tại. Trong bối cảnh các nhà đầu tư lạc quan, rủi ro hệ thống từ Tether càng lớn. Nếu một cú sốc thanh khoản xảy ra (ví dụ: một vụ rút tiền hàng loạt khỏi USDT), thị trường crypto sẽ lao dốc nhanh hơn bất kỳ điều chỉnh nào từ Phố Wall.
Từ kinh nghiệm phân tích dữ liệu on-chain với Python và SQL, tôi thấy rằng dòng tiền từ các quỹ ETF Bitcoin gần đây tạo ra một 'liquidity wedge' giữa giá spot và future. Điều này cho thấy sự lạc quan chủ yếu đến từ vốn đầu cơ, không phải dòng chảy thực sự vào tài sản. Nếu AI bubble vỡ, dòng vốn đầu cơ sẽ rút khỏi mọi tài sản rủi ro, bao gồm cả crypto.
Vậy đâu là góc nhìn trái ngược? Tôi cho rằng sự lạc quan này là một cái bẫy. Các nhà quản lý quỹ đang bị mắc kẹt trong hiệu ứng 'herding' — họ mua vì mọi người đều mua. Nhưng thực tế, thanh khoản toàn cầu đang thắt chặt, không nới lỏng. Nếu bạn nhìn vào bảng cân đối của Fed, nó vẫn đang giảm dần qua QT. Và khi Nhật Bản tăng lãi suất vào cuối tháng 7, dòng vốn carry trade sẽ đảo chiều, gây áp lực lên tất cả tài sản.
Hãy nhìn vào các tín hiệu kỹ thuật: VIX đang ở mức 12-13, quá thấp so với lịch sử. Điều này báo hiệu sự tự mãn. Khi VIX tăng vọt, thanh khoản biến mất. Tôi đã từng chứng kiến điều này vào tháng 3/2020 và tháng 11/2022. Lần này, tôi đặt cược vào sự điều chỉnh.
Kết luận: Đừng để sự lạc quan từ khảo sát Bank of America đánh lừa. Crypto vẫn là tài sản rủi ro cao, và chu kỳ thanh khoản vĩ mô đang ở giai đoạn cuối. Câu hỏi đặt ra: Liệu đây có phải là đỉnh của sự lạc quan trước khi cú sốc thanh khoản tiếp theo? Hay các nhà quản lý quỹ đã thực sự tìm ra con đường mới? Tôi nghiêng về kịch bản đầu tiên. Hãy chuẩn bị cho sự biến động.
